Fosa Staromiejska 3, 87-100 Toruń
tel.: +48 56 611 3510
e-mail: Dziekanat_Human@umk.pl

Granty pracowników


Przełączanie kodów w warunkach polsko-rosyjskiego bilingwizmu w polskiej wyspie językowej na Syberii (wieś Wierszyna k/Irkucka)

NCN Opus 12, 2016/23/B/HS2/01200, 2017-2020

Kierownik: dr hab. Michał Głuszkowski, prof. UMK

Projekt jest próbą szczegółowej charakterystyki zjawiska przełączania kodów pomiędzy dwoma słowiańskimi językami – rosyjskim i polskim lub, dokładniej – pomiędzy standardowym językiem rosyjskim i małopolską gwarą. Wieś Wierszyna stanowi specyficzną społeczność, ponieważ została założona przez dobrowolnych osadników z zaboru rosyjskiego w 1910 r., 130 km na północ od Irkucka. Ze względu na swoje położenie ok. 6000 km od rodzimych terenów wierszyńska wspólnota jest wsypą językową, czyli skupiskiem ludności oderwanym od swojego ,,kontynentu językowego”, czyli Polski. Analiza sytuacji językowej potomków polskich osadników na Syberii wykaże, w jaki sposób zjawisko przełączania kodów jest uzależnione od czynników społecznych (wiek, płeć, wykształcenie, zawód, stosunek do tradycji, pozycja społeczna) oraz lingwistycznych (kontakt zachodniosłowiańskiego dialektu ze wschodniosłowiańską odmianą standardową). Projekt ten jest pierwszą tak szeroko zakrojoną analizą CS w warunkach kontaktu języków słowiańskich.


Zasób frazeologiczny gwary staroobrzędowców w Polsce

NCN Preludium 15, 2018/29/N/HS2/01903, 2019-2022

Kierownik: mgr Magdalena Katarzyna Grupa-Dolińska

Celem projektu jest analiza zasobu frazeologii, notowanej współcześnie w rosyjskiej gwarze staroobrzędowców w Polsce. Projekt skupia się przede wszystkim na zbadaniu pochodzenia zarejestrowanych frazeologizmów, ponieważ dotychczasowe analizy wykazały, że oprócz rosyjskich konstrukcji w gwarze staroobrzędowców występują także frazeologizmy pochodzące z języka polskiego, niemieckiego i białoruskiego. Nadrzędnym celem projektu jest ustalenie, jaką część zgromadzonego zasobu stanowić będą jednostki frazeologiczne o rodzimej rosyjskiej proweniencji, a jaką – jednostki przejęte z innych języków w czasie migracji lub już po osiedleniu się staroobrzędowców. Tym samym, po zakończeniu projektu możliwa będzie odpowiedź na pytanie, czy frazeologia gwary staroobrzędowców w Polsce jest wciąż rosyjska? Inspirację dla niniejszego projektu stanowi nietypowa sytuacja językowa ,,polskich” staroobrzędowców – stałe współistnienie dwu, a w przypadku staroobrzędowców mazurskich (historycznie) trzech, kodów językowych w obrębie jednej wspólnoty, które wzajemnie się przenikają, z wyraźną przewagą wpływów polskich na rosyjską gwarę. Na sytuację językową starowierców wpłynęły także skomplikowane losy tej diaspory – przebyte wieloetapowe migracje poskutkowały pojawieniem się w ich rodzimej gwarze obcych elementów językowych (adekwatnych terenom, przez które migrowali oraz na których osiedli): polskich, białoruskich i litewskich w przypadku regionu suwalsko-augustowskiego, oraz polskich i niemieckich w przypadku ośrodka mazurskiego.


Trauma kulturowa I wojny światowej we współczesnej literaturze brytyjskiej, francuskiej i kanadyjskiej

Grant nr UMO-2013/11/B/HS2/02871 Narodowego Centrum Nauki (Opus 6) (36 KB)

Kierownik: dr hab. Anna Branach-Kallas, prof. UMK

Celem projektu jest zebranie materiałów oraz analiza porównawcza wizji I wojny światowej w literaturze Wielkiej Brytanii, Francji i Kanady ostatnich czterdziestu lat. Od lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia zaobserwować można wielki powrót tematyki Wielkiej Wojny w literaturze pięknej tych krajów.  Nasza hipoteza badawcza opiera się zatem na założeniu, iż Wielka Wojna nadal jest źródłem traumy kulturowej w wyobraźni zbiorowej Brytyjczyków, Francuzów i Kanadyjczyków, a w swych wizjach artystycznych pisarze usiłują znaleźć różnorakie sposoby przepracowania traumy oraz upamiętnienia i odkupienia cierpienia wywołanego przez globalny konflikt lat 1914-1918.